Castel del Monte is zo’n plek in Puglia die je niet alleen bezoekt, maar echt ervaart. Op een heuvel bij Andria, in de provincie Barletta-Andria-Trani, staat dit 13e-eeuwse kasteel als een perfect geometrisch symbool in het landschap. Zodra ik het zie opdoemen boven de Murgia, voel ik: dit is geen klassiek fort. Dit is een raadsel in steen. Het is gebouwd onder Frederik II en erkend als UNESCO Werelderfgoed. Een must visit in jouw Puglia-route!
Waarom Castel del Monte zo bijzonder is
Het eerste wat je opvalt, is de vorm. Castel del Monte is gebouwd als een achthoek, met acht torens die de hoeken markeren. Die herhaling van het getal acht zit overal in het ontwerp en geeft het gebouw een bijna rituele rust. Binnen wandel je door ruimtes die strak en symmetrisch aanvoelen, alsof je door een architecturale gedachtegang loopt.
Het kasteel werd gebouwd in de 13e eeuw in opdracht van keizer Frederik II. En dat voel je: de plek ademt ambitie, kennis en verbeelding. Het is precies die mix van macht en intellect die Castel del Monte zo anders maakt dan andere kastelen in Italië.
Mijn moment op de binnenplaats
Ik bleef het langst staan op de binnenplaats. Het licht viel schuin naar binnen en tekende scherpe lijnen op de stenen. Met de wind die door openingen en gangen trok, kreeg ik het gevoel dat het gebouw “werkt” met licht en schaduw. Niet bombastisch, maar precies. En dat is misschien de grootste kracht van Castel del Monte: het hoeft niets uit te leggen om indrukwekkend te zijn.
UNESCO Werelderfgoed in Apulië
Castel del Monte staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Niet alleen door de schoonheid, maar ook door het uitzonderlijke, bijna unieke ontwerp voor zijn tijd. Het is een van de iconen van Puglia en een stop die perfect past in een route langs cultuur, geschiedenis en landschap. Ik vertel je hier enkele bijzonderheden:
De kracht van het getal acht
In Castel del Monte draait alles om het getal acht. Acht zijden, acht torens en acht ruimtes per verdieping. In de middeleeuwse symboliek stond acht voor balans, oneindigheid en de overgang tussen aarde en hemel. Het kasteel voelt daardoor niet alleen gebouwd, maar bijna “uitgedacht”.
Tussen hemel en aarde
De achthoekige vorm is geen toeval. In symbolische zin vormt een achthoek de brug tussen het vierkant (de aarde) en de cirkel (de hemel). Castel del Monte wordt zo een architecturale verbinding tussen het menselijke en het kosmische, een plek waar filosofie en steen samenkomen.
Spel van licht en tijd
Binnen valt op hoe licht via ramen en openingen naar binnen stroomt. Doorheen de dag verschuiven schaduwen langs muren en vloeren. Sommige historici denken dat het ontwerp bewust inspeelt op zonlicht en seizoenen, alsof het gebouw zelf een soort stenen kalender is.
Een kasteel zonder oorlogstaal
Wat ontbreekt is minstens zo opvallend als wat aanwezig is. Geen gracht, geen ophaalbrug, geen uitgesproken verdedigingswerken. Castel del Monte lijkt daardoor minder een fort en meer een symbolisch of ceremonieel gebouw, een plek voor ideeën in plaats van strijd.
Frederik II als visionair
Keizer Frederik II, de opdrachtgever, stond bekend als een intellectueel met interesse in wetenschap, filosofie en verschillende culturen. De harmonieuze mengeling van stijlen en de wiskundige precisie van het kasteel weerspiegelen zijn nieuwsgierige, bijna moderne geest.
Architectuur als mysterie
Misschien is dat wat Castel del Monte zo bijzonder maakt: het geeft geen definitieve antwoorden. Het nodigt uit tot kijken, denken en voelen. Het is een gebouw dat vragen stelt, en juist daardoor blijft het eeuwen later nog altijd fascineren.
Praktische tips voor je bezoek
- Locatie: bij Andria (Puglia), provincie Barletta-Andria-Trani
- Beste moment: vroeg in de ochtend of later in de namiddag voor zachter licht en meer sfeer
Hoe kom je bij Castel del Monte
De meeste reizigers bezoeken Castel del Monte met de auto. Vanuit Andria rijd je richting de heuvel waar het kasteel ligt. Parkeren en het laatste stuk wandelen hoort bij de beleving: je ziet het kasteel langzaam groter worden, alsof het zichzelf onthult.
Combineer Castel del Monte met deze plekken in de buurt
Wil je er een sterke dag van maken in Noord-Puglia? Combineer Castel del Monte dan met:
- Andria voor een koffie, lunch en het lokale ritme
- Trani voor zee, elegantie en een mooie wandeling langs de haven
- Barletta voor geschiedenis en stadssfeer
Waarom je dit niet wil overslaan op je Puglia-route
Castel del Monte is geen plek die je “even afvinkt”. Het is een bezienswaardigheid die je vertraagt, je blik scherpt en je opnieuw laat voelen waarom Italië zo’n eindeloze bron van verhalen is. Als je Puglia bezoekt voor meer dan zon en zee, dan hoort dit achthoekige wonder absoluut in je route.
(Culinaire) reisgids Puglia
Wil je meer verdieping uit je Puglia reis halen? Bekijk dan onze reisgidsen die zijn samengesteld door de Italiaanse, culinaire journaliste Sarah Puozzo.
