Die vraag kwam voorbij in een NPO-interview van Mandy Woelkens met Nadia Zerouali naar aanleiding van de documentaire die nu te zien is in de bios Meer dan Babi Pangang. Het bleef bij me hangen.
Als vertaler van de Italiaanse eetcultuur bevind ik me dagelijks in dat spanningsveld. Ik zie hoe gerechten reizen, hoe ze veranderen, hoe migratie nieuwe smaken creëert. Italiaans-Amerikaanse keuken is niet minder Italiaans, het is een hoofdstuk in dezelfde geschiedenis.
Wat Botticelli’s De geboorte van Venus mij leert over carbonara? Dat schoonheid nooit los staat van haar context. Je mag Venus herinterpreteren. Je mag carbonara aanpassen. Tomaten kwamen ooit van een ander continent en zijn vandaag onlosmakelijk verbonden met Italië. Tradities evolueren. Dat is geen verraad, dat is leven.
Voor mij zit de nuance niet in het tegenhouden van verandering, maar in bewustzijn. Wanneer we iets presenteren als “de echte versie”, of er commercieel mee naar buiten treden, dragen we ook verantwoordelijkheid voor het verhaal erachter. Zonder context wordt commercie al snel reductie.
Niet elk gerecht hoeft een cultureel college te zijn naar mijn mening, toegankelijkheid is belangrijk. Maar in mijn werk, of het nu een workshop, lezing of Smaaktheater is, neem ik de regio, de geschiedenis en de mensen mee. Omdat het zelden alleen om een dampend bord pasta gaat. Het is identiteit. Herinnering. Verbinding. En misschien is dát de echte vraag: niet of iets mag veranderen, maar of we werkelijk begrijpen wat we veranderen. Want cultuur leeft niet van grenzen, maar van bewustzijn.
