Je bent net terug van een onvergetelijke reis door Zuid-Tirol (Alto Adige) en wil thuis die alpine-Italiaanse smaken opnieuw beleven. Een van de meest iconische producten uit deze regio is Zuid-Tiroolse spek, ook bekend als Speck Alto Adige IGP. Maar wat is het precies, en hoe gebruik je het?
Wat is Zuid-Tiroolse spek?
Zuid-Tiroolse spek is een licht gerookte, luchtgedroogde ham die wordt gemaakt van geselecteerde varkensbouten. Het productieproces combineert twee culinaire werelden: de Noord-Europese rooktraditie en de Mediterrane droogtechniek.
Zo wordt het gemaakt:
- De varkensbouten worden gezouten en gekruid met onder andere jeneverbes, rozemarijn en laurier.
- Daarna worden ze licht gerookt met beukenhout.
- Vervolgens drogen ze ongeveer 22 weken in frisse berglucht.
Het resultaat is een product met een donkere, stevige buitenkant en een zacht, robijnrood binnenste. De smaak is tegelijk hartig, licht rokerig en verfijnd aromatisch.
Waarom werd spek ontwikkeld?
Oorspronkelijk om vlees langer houdbaar te maken in de Alpen. Vandaag is het een culinair erfgoedproduct met beschermde status.
Hoe herken je echte Zuid-Tiroolse spek?
Echte Zuid-Tiroolse spek draagt het keurmerk:
IGP, wat Indicazione Geografica Protetta betekent.
(in het Nederlands: BGA, oftewel Beschermde Geografische Aanduiding)
Dit Europese label garandeert:
- Herkomst uit Zuid-Tirol
- Traditionele productiemethode
- Gecontroleerde kwaliteit
Zonder dit keurmerk is het géén authentieke Speck Alto Adige.
Hoe gebruik je Zuid-Tiroolse spek?
In Zuid-Tirol wordt spek zowel rauw als warm gegeten.
Klassiek geserveerd:
- Dun gesneden als antipasto
- Op schüttelbrot (typisch krokant roggebrood uit de regio)
- Met mierikswortel of augurk
In traditionele gerechten:
- Canederli, broodknoedels met spek en bergkaas
- In blokjes bij polenta
- In roerei of bij een gebakken eitje
- In pasta, salades of aardappelgerechten
Waar smaakt spek het beste bij?
Alles wat romig, aards of mild is: ei, aardappel, boter, kaas en pasta.
Welke wijn of welk bier past bij Zuid-Tiroolse spek?
Door zijn zoute, rokerige en licht zoete aroma vraagt spek om een drank die frisheid en structuur biedt.
Beste wijncombinaties:
-
Pinot Noir (Blauburgunder) uit Alto Adige
Licht, elegant en fruitig: perfect bij het zout en vet. -
Gewürztraminer uit Zuid-Tirol
Aromatisch, kruidig en fris, prachtig bij de rooktonen.
Beste biercombinaties:
- Pilsner of lichte ale: verfrist en snijdt door het vet
- Amberbier: licht moutig, past bij de rokerigheid
Waar koop je Zuid-Tiroolse spek in Nederland en België?
Authentieke Zuid-Tiroolse spek is verkrijgbaar bij betere delicatessenzaken en slagers.
Een betrouwbaar merk is Levoni, een gerenommeerde Italiaanse producent.
Je vindt het bijvoorbeeld bij gespecialiseerde slagers zoals Gert Stronkhorst Keurslager (Uithoorn) en bij Italiaanse delicatessenwinkels in Nederland en België.
Waarom Zuid-Tiroolse spek zo bijzonder is
- IGP-beschermd streekproduct
- Combinatie van Alpen en Italië
- Ambachtelijk gerookt en gedroogd
- Veelzijdig in de keuken
- Perfect voor borrel, ontbijt én diner
Zuid-Tiroolse spek is geen gewoon vleeswarenproduct. Het is Alpen-Italiaanse cultuur in plakjes gesneden.
